Çocuk ve Oyun
Özge YILDIZ

Özge YILDIZ

[email protected]

Çocuk ve Oyun

07 Mart 2021 - 16:19

  Oyun çocuk için ciddi bir iştir. Dünyanın her yerinde her döneminde, her kültür de çocuklar oyun oynar. Çocuğun olduğu her yerde oyun ve oyuncak var olmuştur ve var olmaya da devam edecektir.
Çocuğun gelişiminde beslenme, barınma, sevgi, arkadaşlık ne kadar önemliyse oyunda aynı ölçüde önem taşır.
(UNICEF,2020) Çocuk hakları sözleşmesinin 31. Maddesinde ‘Taraf devletler çocuğun dinlenme, boş zamanı değerlendirme, oynama ve yaşına uygun eğlence etkinliklerinde bulunma kültürel ve sanatsal yaşama serbestçe katılma hakkını savunur.’
  Oyun çocuğun hakkıdır, ne şart da olursa olsun çocuğun olduğu yerde oyun kurulur, iletişim, sevgi oyunla birlikte çığ gibi büyür. Oynarken öğrenir çocuk…
Oyun; gönüllü başlanan, sürdürülen, sonlandırılan özgür bir aktivitedir. Sanki gerçekmiş gibi inandırıcı roller içeren, amaca yönelik ya da amaçsız olarak kurallı ya da kuralsız çocuğun isteyerek, istemeyerek katıldığı, belli kuralları olan iyi vakit geçirmeye yarayan eğlence olarak yer verilir.
Oyun oynarken hayatın provasının yapar çocuk; hayal kurma, problem çözme, kendine güven, iş birliği yapma, disiplin, rol yapma, farklı meslek, sosyal statü( anne, baba, doktor, polis) kavramları oynarken pekiştirir ve öğrenir.
Ne yazık ki teknoloji ile birlikte sokak oyunları rafa kalktı. Hepimizin mücadele ettiği pandemi, hayatlarımızı kısıtlayarak kendimizi korumak zorunda kaldık, sokak oyunlarını geçtik görüşemez olduk maalesef. Çocuklarımız daha çok evde kaldı, belirli saatlerde dışarı çıkabiliyorlarken okullarından da uzak kaldılar. Oyunlar eve taşındı, arkadaş ile görüşmeler telefon ile oldu.
Sokaklarda sesler azaldı…’önüm arkam, sağım ,solum ,ebe, sobeeee…. Sesleri duyulamaz oldu. Oyun tekerlemelerinde yönleri kuralları nasılda öğreniyoruz bakın.
Mahalle maçları, beş taş, çelik çomak, misket, uzuneşek, yakar top, mendil kapmaca daha birçok oyun. Unutulmaya yüz tutmuş oyunlarımızı unutmadan aktaralım çocuklara…
Şimdiki çağın, şimdiki kültürün çocukları sanal ortamlarda öğreniyor, oynuyor. Teknolojiyi olumlu yönde kullanmak en önemli hal aldı artık. Bilgisayarın, tabletin, telefonun çocuğa sağladığı faydalar kadar da zararları da var, çocukları sizler kontrol ederek kullanmalarını sağlayın. Teknolojinin sunduğu oyunda, bilgilerde hayal dünyası sınırlandırılmış çözüm, renk, şekil belirlenmiş sadece çocuklar tercih yapmayı öğreniyor hayal dünyaları, çözüm yaklaşımları kalıplaşıyor. Uçsuz bucaksız hayallere sınır çiziyoruz.
Bırakın ev dağılsın, her yer oyuncak olsun çocuk oynasın… Oynasın ki öğrensin…
Oyunlar da ve oyuncaklar da anne ve babalara öneriler;
  • Oyun oynayan çocuğun oyunu aniden bitirilmemeli; oyunu tamamlaması için önceden bilgi verilmeli.
  • Oyuncakların hepsinin bir kutuya koymak yerine, özelliklerine göre sınıflandırılmalı. Çocuğunun oyun bittiğinde aynı düzeni sağlanması istenmeli.
  • Oyun oynaması için çocuğunuza oyun alanları yaratmalısınız(kendi odası, evin bir köşesi, bahçe, oyun parkları vs…)
  • Oyuncak alırken çocuğun seçimine izin verilmeli. Çocuğun seçtiği oyuncak bir nedenden dolayı alınamıyorsa çocukla göz seviyesine gelinerek açıkça açıklanmalı neden.
  • Oyuncak alınırken farklı olmasına dikkat edilmeli aynı gelişimi destekleyen oyuncak yerine çeşitli oyuncaklar seçilmeli.
  • Oyuncak mutlaka alınması gerekmez çocuğunuz ile birlikte çeşitli oyuncaklar yapabilirsiniz.(karton ev, kabaktan eşek, bardaklarla denge oyunu gb.)
  • Çocuğunuzun oynadığı oyuncaklara ilgisi azaldığı zaman bir süre oyuncakları ortadan kaldırıp daha sonra tekrar çıkarabilirsiniz.
  • Çocuğunuzla oyun oynarken sadece oyun ile ilgilenin o an sadece çocuğunuza özel olmalı.
  • Oyun oynayarak çocuğunuzun duygularına, hayallerine, korkularına, sevinçlerine, isteklerini öğrenme fırsatı bulursunuz.
Oyun çocuğunuzla iletişim kurmanın en etkili yoludur unutmayınJ ileri de yaşantısında iyi bir iletişiminiz olsun istiyorsanız onunla oyun oynayın, oynamasına izin verin ortam oluşturun…
Çocuklar mutlu olsun ki yarınlar daha güzel olsun. Hepiniz sevgiyle kalın.
 
Çocuk Gelişimci ve Aile Danışmanı
          Özge YILDIZ