BOŞ KONUŞUYOR

Ekonomi konusunda doktora yaptım. Beş kitap yazdım. Üniversitede ekonomi dersleri verdim. Şu gerçeği yaşayarak öğrendim. Herkes ekonomi konusunda konuşuyor. Boş konuşuyor.

Neden boş konuşuyor sorusuna cevap aradım. Ve buldum. Çünkü, ekonomi biliminde BELİRSİZLİK KATSAYISI  yüksek. Belirsizlik kat sayısı düştükçe,  boş konuşan sayısı azalıyor. Örneğin, fizik konusunda boş konuşan yok. Çünkü fen bilimlerinde belirsizlik kat sayısı düşük.

Enflasyon ekonomi biliminin konusuna giriyor. Yüksek enflasyonu yaşadığımız için, boş konuşan sayısı bir hayli fazla. Halbuki, ekonomi bilimi enflasyonun ne olduğunu tarif ediyor. Nasıl önleneceğini de ön görüyor.

Enflasyonun iki nedeni vardır. Birincisi TALEP den kaynaklanır. ikincisi, ARZ dan kaynaklanır. 

1. Talep enflasyonu

Ekonomide üretim=tüketim dengesi vardır. Hiç bir toplum, ürettiğinden daha fazlasını tüketemez. Devlet bu kuralı bozuyor. Para basıyor. Üretmeden tüketenlere para veriyor. Kolay parayı bulanlar, piyasaya çıkıyor ve mal satın alıyor. Üretim sınırlı olduğu için fiyatlar artıyor.

Talep enflasyonuna çare bellidir. Denk bütçe uygulayacaksın. Para miktarındaki artışı, ekonomik büyüme ile sınırlayacaksın. Bunun için maliye ve para politikası yeterlidir.

2. Maliyet enflasyonu

Üretilen bir malın maliyetini, toprak, emek, ve sermayeye yapılan ödemeler tayin eder.  Maliyet unsurlarına yapılan ödemeler veriminden daha yüksek olduğu zaman, karşınıza maliyet enflasyonu çıkar.

Normal koşulda, üretim unsurlarına veriminden daha çok ödeme yapılamaz. Bu kuralı devlet bozuyor. Örneğin, asgari ücreti veriminden yüksek tutuyor. Aradaki farkın maliyetlere girmesi gerekiyor. Verimsizlik maliyet enflasyonu olarak karşımıza çıkıyor.

Türkiyede, emeğin verimi 420 dolar civarında hesaplanmıştır. Devlet asgari ücretin üretime giren maliyetini 23 bin liraya çıkardı. Yaklaşık  770 dolar. Üretici, işçiye ödediği 770 doları maliyetlere aktarmak zorunda. Yoksa üretim yapamaz.  Verim 420 dolar, maliyetlere 770 dolar olarak girdi. Aradaki verimsizlik  farkı 350 dolar enflasyon olarak piyasaya yansıyacaktır.

Maliyet enflasyonunu önlemenin yolu, emek verimliliğine eşit oranda asgari ücreti artırmakla mümkün. Emeğin verimini artırmak da çaredir. Emeğin verimi, üretime daha çok sermaye  ve teknoloji katmakla mümkün. 

Şu bir gerçek ki, enflasyonun gerisinde devlet vardır. Talep ya da arza dayalı maliyet enflasyonu olması sonucu değiştirmiyor.

Şinasasi Kara